ว่ากันด้วยเรื่องธนูสำหรับผู้เริ่มต้น : Archery for dummy

อยากเขียนบทความเกี่ยวกับธนูไปเรื่อยๆแบบนี้ก่อน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเล็กเรื่องใหญ่ ขอให้ได้พูดถึงมันบ่อยๆในขณะที่ยังมี passion เกี่ยวกับมันอยู่ ผมเองเป็นคนขี้เบื่อ lv 99 ไม่รู้ว่าเมื่อถึง goal ที่จะขี่ม้ายิงธนูแล้วจะเลิกเลยไหม แต่ระหว่างนี้ขอถ่ายทอดเรื่องราวต่างๆที่ได้พบประสบมาให้แก่สาธารณะชนต่อไป

“ธนู คือ อะไร?”

ธนู คือ อาวุธ ครับ … จบ ไม่ใช่ว้อยย ธนูคือกีฬาต่างหาก จบ.
ถูกทั้งคู่นั่นแหละครับ ธนูอยู่คู่ประวัติศาสตร์มนุษยชาติมาแต่ดึกดำดึ๋ย ใช้เพื่อล่าสัตว์ ยันล่าอาณานิคม ผมเองก็ไม่ได้ศึกษาประวัติธนูอะไรเยอะแยะหรอก ทราบคร่าวๆว่า ชาวมองโกล มีธนู bio-composite นั่นแหละ มันเลยเมพมาก เกือบจะครองโลกได้ด้วยความที่ธนูมันแรงนี่แหละ ยิงแบบ piecing armor ทะลวงได้ ธนูเล็ก พกง่าย แต่แรง โคตรโกง เป็นต้น

ธนูมองโกลที่เป็น bio-composite นั้น แรงสุดโคตร
ธนูมองโกลที่เป็น bio-composite นั้น แรงสุดโคตร

ธนูแตกต่างกันไปตามทวีป ประเทศ ภูมิภาคด้วย ธนูอังกฤษ english longbow หน้าตาแบบนึง, ธนูของอินเดียก็แบบนึง, ของแขกก็แบบนึง ฝั่งเอเซียก็แบบนึง เยอะแยะมากมาย มีธนูไว้ยิงปลาด้วยนะ เฟี๊ยวมาก

Enlish Longbow แบบที่โรบินฮู้ดใช้นั่นเอง
Enlish Longbow แบบที่โรบินฮู้ดใช้นั่นเอง
ยิงกันแบบนี้ แล้วก็ม้วนรอกกลับมา
ยิงกันแบบนี้ แล้วก็ม้วนรอกกลับมา สำหรับ fish hunting bow

ปัจจุบันธนูแบบนี้ก็ยังมีอยู่นะครับ ไม่ใช่หมดไปจากโลกแล้ว โลกปัจจุบันมีเทคโนโลยีมากขึ้น คนไม่ต้องรบแล้ว ธนูเองก็เปลี่ยนรูปแบบจากอาวุธ ไปเป็น กีฬา ได้แล้ว ก็ไม่แปลกอะไร คาราเต้ก็เป็นกีฬา มวยก็เป็นกีฬา เราทุกคนล้วนมุ่งหน้าสู่ entertainment เต็มรูปแบบเหมือน wwe อย่าไปคิดอะไรมาก

งั้นมาดูประเภทธนูกันดีก่า

ประเภทของธนู

ธนูยุคปัจจุบันนี้ อันนี้ ผมแบ่งเองนะ อย่ายึดเป็น standard เพราะมันอาจผิดพลาดได้ ผมแบ่งตามชนิดการใช้งาน ทำไม? จะเอาไปทำรายงานส่งครูไง๊? ไปเรียบเรียงเอาต่อเองเด่

1. ธนู Olympic Recurve (เรียนย่อกันในวงการว่า รีเคิ้บ)
2.ธนูรอกทดกำลัง Compound Bow (เรียกทับศัพท์ว่าคอมปาวน์ไปเถอะ ไม่มีใครเรียกว่าธนูรอกกำลังหรอก บ้าจริง!)
3. ธนูสาย Traditional (เรียกสั้นๆว่า เทรดดี้)

ธนู Olympic Recurve

ธนูนี้ เป็นธนูเริ่มแรกที่คนยิงธนูแทบจะทุกคนจะได้จับก่อนเลยครับ ในกรณีเด็กเต้บอย่างผม จะยิงธนูทั้งที เราโชคร้ายตรงที่ไม่ได้มาทุ่งนาสุดป่าไพรกว้างขวางเหมือนเด็กต่างจังหวัด เราไม่ได้มีไม้ไผ่เหลือเฟือไว้เหลาธนู เหลาดาบไม้เล่นได้ ดังนั้นการจะยิงธนูของเด็กเต้บแต่ละทีค่อนข้างจะเป็นทางการนัก เราก็จะ ไปที่สนาม และครูก็จะหยิบธนูคันฝึกหัดมาให้เรา นั่นก็คือ รีเคิ้บ แบบนี้นี่เอง

นี่คือ Cartel Sirius สำหรับในไทย ใครเริ่มครั้งแรกจะได้ยิงเจ้านี่
นี่คือ Cartel Sirius สำหรับในไทย ใครเริ่มครั้งแรกจะได้ยิงเจ้านี่
มันสามารถถอดเก็บเป็นสามท่อนได้แบบนี้
มันสามารถถอดเก็บเป็นสามท่อนได้แบบนี้

เป็นธนูที่หน้าตาเป็นธนูแบบที่เราคุ้นๆเคย ไม่แปลกตามากนัก โดย คันฝึกหัดเริ่มต้นจะไม่มีอุปกรณ์อะไรมาก ก็มี คันธนูที่ประกอบไปด้วยลิ้มธนู (ส่วนที่เป็นปีกธนูเอาไว้ดีดลูกธนูไปข้างหน้า),ไรเซอร์ (ซึ่งก็คือด้ามจับนั่นเอง) ศูนย์สำหรับเล็ง ตั้งระดับสูงต่ำ ซ้ายขวาได้ สายธนู จบละ

ส่วนประกอบของธนู
ส่วนประกอบของธนู
ส่วนประกอบ อีกรูป
ส่วนประกอบ อีกรูป

ที่มันถูกเรียกว่า รีเคิ้บ เพราะว่า curve มันโค้งกลับครับ โค้งยังไง ก็ปลายลิ้มธนูมันจะโค้งกลับไปด้านที่ชี้หาเป้า จะไม่เหมือนกับธนูแบบ longbow ที่ไม่มี curve ย้อนกลับ การที่มัน reflex curve กลับไป จะมีผลเรื่องแรงดีด มันเป็นไปตามหลักฟิสิก เห็นเค้าว่ากันงั้น ผมก็ไม่รู้หรอก ไม่ใช่เด็กวิทย์-คณิต แต่เอาเป็นว่า โลกได้ศึกษาไว้ให้แล้วว่า มันมีประสิทธิภาพดีกว่าในเรื่องคานดีดคานงัดจริงๆ อันนี้พูดได้เพราะลองแล้ว ในธนูที่ออกแรงดึงเท่ากัน ธนูที่ reflex curve มันแรงกว่าจริงๆ เรื่องรายละเอียดเดี๋ยวค่อยว่ากันอีกทีนึง เอาเป็นว่า มันเรียกรีเคิ้บด้วยประการละฉะนี้ และธนูคันฝึกหัดนี้จะเรียกว่า เป็นแบบ take-down  หรือ ธนูสามท่อน เพราะมันถอดประกอบได้ จะมีอีกแบบที่ถอดไม่ได้เป็นชิ้นเดียวเรียกว่าแบบ one piece อันนี้ถอดไม่ได้ เจอได้ในคัน traditional เดี๋ยวค่อยว่ากันต่อไป

ธนูแบบนี้ถ้าเล่นต่อไปตามสาย จะกลายเป็นนักกีฬายิงธนูทีมชาติได้ อุปกรณ์ที่ set up ก็จะเปลี่ยนไป riser เองจากไม้ก็จะเริ่มเป็นอลูมิเนียม , limp ก็จะเริ่มเปลี่ยนให้เสถียรขึ้น เริ่มมีอุปกรณ์เสริม มี weight ถ่วงน้ำหนัก มี พลันเจอร์ มีนู่นนี่เข้ามาช่วยเต็มไปหมด จุดประสงค์เดียวคือ เพื่อความแม่น ! และความเสถียรในการยิง ท่าทางการยิงต่างๆก็จะเริ่มเปลี่ยนไป มีฟอร์มการยิง ทิ้งคัน นู่นนี่ไป ตามสายที่มันเป็นครับ อันนี้ผมไม่เชี่ยว ไม่พูดรายละเอียดเยอะละกัน

มุมต่างๆ
มุมต่างๆ
Olympic Recurve Bow แบบเต็มสูบ
Olympic Recurve Bow แบบเต็มสูบ
อีกมุม
อีกมุม

หรือไม่ก็จะกลับมาสาย traditional เลย ซึ่งใช้เบสิคการยิงที่คล้ายๆกัน มีการปรับนิดหน่อย แต่คันธนูที่ใช้ สามารถใช้คันเดิมได้ หรือจะเปลี่ยนก็ได้ รูปร่างคล้ายกัน เป็นต้น

ผมเองเริ่มยิงกับคันฝึกหัดของ  samick โดยเริ่มยิงที่สนาม ArcheryThai ตรงแถวๆเหม่งจ๋าย ยิงโดยไม่มีเหตุมีผลอะไรทั้งนั้น นึกจะยิงก็ยิง หาที่ยิง ไปยิง ไม่รู้อะไรทั้งนั้น รู้แต่อยากยิง ก็ยิง แหม่ ความอยากมนุษย์นี่กำลังแรงกล้าจริงๆ มิน่า ของขายผู้หญิงถึงกระตุ้นความอยากกันนัก มากกว่าการให้ข้อมูลเชิงลึก … เริ่มต้นก็ยิงกับกลุ่มเพื่อนๆ สี่ห้าคน จนพวกมันซื้อธนูเป็นของตัวเองแล้ว ผมก็ยังไม่ได้ซื้ออยู่ดี ไปเช่ายิงเอา ก็สนุกดี

Samick Sage ตัวนี้ นับเป็นตัวเมพของ beginner ได้รับการโหวดว่าเป็นธนูคุ้มตังค์สุดๆสำหรับผู้หัดใหม่
Samick Sage ตัวนี้ นับเป็นตัวเมพของ beginner ได้รับการโหวดว่าเป็นธนูคุ้มตังค์สุดๆสำหรับผู้หัดใหม่

ธนู Compound

บางคนเรียก “คอมพาวน์” บางคนเรียก “คอมปาว” แต่ไม่มีใครเรียกมันว่า  ธนูรอกทดกำลัง แน่นอน มันช่างบ้านัก เหมือนกับไม่มีใครเรียก คอมพิวเตอร์ ว่า คณิตกรณ์ หรอก
ธนูนี้ เป็นธนูที่ “แม่นที่สุด” ประสิทธิภาพสูงสุดในบรรดาธนูที่มีมาในโลกใบนี้แล้ว เป็นธนูที่มีสายสองเส้น ปลายของลิ้มมีรอก ด้านละตัว มีศูนย์เล็งหน้า และมีศูนย์เล็งหลังด้วย ศูนย์หน้าใส่ laser sign ได้ ใส่ไฟฉายได้ ใส่ weight ถ่วงน้ำหนักได้ มีไกไว้สำหรับน้าวสาย ลั่นยิง

ที่สุดแห่งทุกศาสตร์ของธนู ต้องยกให้เค้าแหละ คอมปาวน์
ที่สุดแห่งทุกศาสตร์ของธนู ต้องยกให้เค้าแหละ คอมปาวน์
ติดอุปกรณ์เสริมได้แบบเต็มสูบเหมือนกัน
ส่วนประกอบเพรียบนาจา

ผมเลยเรียกว่า ไอ้ธนูโกง คืองี้ครับ ธนูเนี่ย จะแรงแค่ไหน เราจะวัดกันที่แรงดึงครับ ค่าเป็น ปอนด์ คือยิ่งปอนด์สูง แรงยิ่งเยอะ แต่ ถ้าปอนด์สูงมาก เวลาคุณง้าง คุณจะ hold ไว้ไม่ได้นาน มันเหนื่อยครับ เคยเล่นเกมส์แนว shooting  ไหมครับ เวลาง้างเล็ง ซักพักมือมันจะสั่นครับ นั่นแหละ แบบนั้นเลย แต่กะคอมปาวนี่ ตอนแรกๆ ง้างมา อึ๊ด อึ๊ด อึ๊ด หนัก หนัก แต่พอเลยจุดนึง มันจะแบบ … เฮ้ย เบาโหวงเลย นั่นแหละครับ รอกมันทดแรงให้อยู่ เป็นผลให้ คุณสามารถ hold มันได้อย่างสบายๆ มีเวลาปราณีตเล็ง ยิงได้ เป็นธนูที่ แม่น โคตร แม่น ถ้าคุณโดนคนส่องด้วยคอมพาวน์ระยะซัก 30-50 เมตรเนี้ย รอดยากครับ พระดีก็รอดยาก พี่โจอี้บอยเคยให้สัมภาษณ์ในรายการนึงว่า ธนูคอมพาวน์นี่ เค้ายิงกันเป้าเท่าเหรียญบาท ยิงนัดละ สิบ สิบ สิบ สิบ ใครยิงเก้านี่ แพ้ มันแม่นขนาดนั้นครับ คิดดู

โดนส่องแบบนี้ นึกภาพโลกหน้าที่อยากไปต่อไว้ได้เลย
โดนส่องแบบนี้ นึกภาพโลกหน้าที่อยากไปต่อไว้ได้เลย
ใช้ในวงการทหารด้วย จัดว่าเป็น silence kill
ใช้ในวงการทหารด้วย จัดว่าเป็น silence kill
และแน่นอนส์ มีแข่ง olympic ด้วย
และแน่นอนส์ มีแข่ง olympic ด้วย

ลองดูรูปเพลินๆครับ บางคนชอบมาก เป็นมันมีอุปกรณ์ให้เซตเยอะดี ในต่างประเทศ บางประเทศจะมี ฤดูล่าสัตว์ครับ เค้าก็นิยมใช้คอมพาว นี่แหละในการล่า (ส่วนตัวผมไม่สนับสนุนให้เอาธนูไปยิงสิ่งมีชีวิตครับ แต่ก็ต้องยอมรับว่า ส่วนอื่นๆของโลกมันเป็นอยู่) ผมเองเคยยิงคอมพาวน์อยู่ทีเดียว ก็ยังไม่ถึงกับติดใจอะไรมากนัก เหมือนเดิม ไม่มีความรู้มากนัก เอาเป็นว่าแนะนำเพียงเท่านี้ละกัน เราจะข้ามไปสายต่อไปเลย

ธนู Traditional

ผมเองอยู่ในสายนี้เป็นหลัก ใช่แล้ว มันเรียกว่า ธนูเทรดดิชั่น หรือ เรียกสั้นๆเป็นที่รู้กันว่า “เทรดดี้” มันคืออะไร ก็ต้องกลับมาที่รากศัพท์ของคำว่า traditional ก่อน นั่นคือ “อนุรักษ์นิยม” ฉะนั้น ธนูเทรดดิชั่น อาจเรียกได้ว่า ธนูโบราณนั่นเอง แต่ในความเป็นจริงแล้ว ในไทยเรา ธนูเทรดดี้ ก็คือ ธนูที่นอกเหนือจากไอ้กลุ่มข้างบนที่ว่ามาทั้งหมดนั่นแหละ จัดว่าเป็นธนูเทรดดี้หมด ธนูรีเคิ้บที่ถอดศูนย์เล็งออก ก็ถือว่าเป็นเทรดดี้ ได้ ปรับวิธีการยิงนิดหน่อย เป็นต้น

แต่อย่างไรก็ดียังมีความคลุมเคลือในการเรียกธนู “เทรดดี้” นี้อยู่ เพราะบางกลุ่มที่เล่นธนูสายโบราณจริงๆ เช่นพวกธนูที่ทำจากเขาสัตว์ก็ยังไม่ยอมรับว่าธนูที่ทำจากวัสดุสมัยใหม่นั่นเป็นธนูเทรดดี้ไปได้ เอาเป็นว่าจะยังไงก็ตาม เทรดดี้ เองแบ่งย่องได้คร่าวๆดังนี้

1. ธนู เทรดดี้ ที่เป็น fiberglass laminate
2. ธนู เอเซีย ผมอยู่สายนี้ค่อนๆมา 80%
3. พวกธนูชิ้นเดียว (One piece) เช่น longbow

…. แต่จะว่าไป มันก็ยังแบ่งยากอยู่ดี วู้ ช่างแม่ง ! มันแบ่งยากจริงๆครับเอาเป็นว่า รูปเหล่านี้ ถือเป็น traditional ครับ

มีคนรวมแบบ trady ไว้ให้แล้ว ขอบพระคุณมาก
มีคนรวมแบบ trady ไว้ให้แล้ว ขอบพระคุณมาก
tradition ที่เป็น B shape สวยม๊ะ
traditional ที่เป็น B shape สวยม๊ะ
นี่ก็ trady
นี่ก็ trady
นี่เป็นธนูญี่ปุ่น เรียกว่า yumi ครับ
นี่เป็นธนูญี่ปุ่น เรียกว่า yumi ครับ
yumi อีกมุมนึง ญี่ปุ่นเค้ามีการสอบสายด้วย เหมือนคาราเต้ เหมือนยูโดครับ
yumi อีกมุมนึง ญี่ปุ่นเค้ามีการสอบสายด้วย เหมือนคาราเต้ เหมือนยูโดครับ
ธนูหลังม้าครับ อันนี้เท่สุด บอกเลอ
ธนูหลังม้าครับ อันนี้เท่สุด บอกเลอ
แบบเน๊ !
แบบเน๊ !

… ประมาณนี้ก่อนครับ พอหอมปากหอมคอ เรื่องธนูนี่มีอีกเยอะมากครับ เยอะจริงๆ ถ้าคุณได้ยิงธนู แล้วคุณเริ่มชอบ คุณจะเริ่มศึกษามันลึกๆลงไปเรื่อยๆเองครับ สำหรับ blog นี้พอแค่นี้ก่อนนาจา

Leave a Reply